SON DAKİKA

Pazaryeri taşınıyor mu?          Karasu Ortaokulu 56 Mezunları iftarda buluştu          Karasu TEOG'da il ikincisi oldu          CHP'nin iptal başvurusu reddedildi          İzinsiz kazıya suçüstü          Eyüp Bey Karasu'yu çok sevdi!          Selçuk Kadı anıldı          Selçuk Kadı'yı anıyoruz          Anket         


Bugün: 21.10.2018

Adalet mi dediniz?




   “Bir ber­ber, bir bah­çı­van ve mes­le­ği bi­lin­me­yen bir baş­ka­sı Lu-İnanna isim­li ta­pı­nak gö­rev­li­si­ni öl­dü­rür­ler. Ka­til­ler, be­lir­til­me­yen bir ne­den­le, kur­ba­nın Nin-Da­da adın­da­ki ka­rı­sı­na ko­ca­sı­nı öl­dür­dük­le­ri­ni haber ve­rir­ler. Garip bir bi­çim­de, kadın on­la­rın sır­rı­nı sak­lar ve yet­ki­li­le­re bil­dir­mez.
   Ci­na­yet, Kral Ur-Ni­nur­ta’ya baş­ken­ti İsin’de bil­di­ri­lir. Ve dava Nip­pur’daki mah­ke­me iş­le­vi gören Yurt­taş­lar Mec­li­si’nin önüne çı­ka­rı­lır.
   Mec­lis üyesi 9 kişi, yal­nız­ca üç ka­ti­lin değil, ka­dı­nın da ce­za­lan­dı­rıl­ma­sı ge­rek­ti­ği­ni sav­la­ya­rak suçlu sa­yı­sı­nı ar­tı­rır­lar. Yani ka­dı­nı sus­tu­ğu için suç or­ta­ğı kabul eder­ler.
   Ka­dı­nın sa­vun­ma­sı­nı üst­le­nen mec­li­sin iki üyesi onun ci­na­yet­te yer al­ma­dı­ğı­nı ve ceza al­ma­ma­sı ge­rek­ti­ği­ni öne sü­rer­ler.
   Mah­ke­me iki üye­nin gö­rü­şü­ne ka­tı­lır. Ko­ca­sı sağ­lı­ğın­da bu ka­dı­nın ge­rek­sin­me­le­ri­ni kar­şı­lar gibi gö­rün­me­di­ğin­den sus­kun kal­ma­sı­nı haklı gö­rür­ler Mah­ke­me ‘Ger­çek ka­til­le­rin ce­za­sı­nın in­fa­zı­na’ ifa­de­siy­le so­nu­cu açık­lar. So­nuç­ta üç katil, mak­tul Lu-İnanna’nın is­kem­le­si­nin önün­de infaz edi­lir­ler.”
   Bu bir hi­kâ­ye değil... Tab­let üze­ri­ne Sümer di­lin­de ya­zıl­mış bir ci­na­yet mah­ke­me­si­nin kaydı. Tab­let, Chi­ca­go Üni­ver­si­te­si Doğu Ens­ti­tü­sü ve Pennsyl­va­nia Üni­ver­si­te Mü­ze­si’nin 1950’de yap­tı­ğı ortak bir ka­zı­da çı­ka­rıl­mış. Çe­vi­ri­yi Thor­kild Ja­cob­sen ile Sa­mu­el Noah Krmer (Alın­tı yap­tı­ğım Tarih Sümer’de Baş­lar ki­ta­bı­nın ya­za­rı Sü­me­ro­log) yap­mış­lar.
   Kra­mer şöyle diyor: “Tab­let­te­ki Sü­mer­ce söz­cük ve deyim­le­rin ba­zı­la­rı­nın çe­vi­ri­si hâlâ kuş­ku­lu ol­mak­la bir­lik­te, met­nin genel an­la­mı ol­duk­ça ke­sin­dir. Tab­le­tin bir kö­şe­si kı­rık­tı, ancak eksik sa­tır­lar Üni­ver­si­te Mü­ze­si’nin daha ön­ce­ki ka­zı­sın­da Nip­pur’dan çı­kar­dı­ğı, aynı met­nin bir başka kop­ya­sı­nın küçük bir par­ça­sın­dan ta­mam­la­na­bil­di. Aynı ka­yıt­tan iki kopya bu­lun­muş ol­ma­sı ‘Sus­kun Kadın’ da­va­sın­da Nip­pur Mah­ke­me­si’nin al­dı­ğı ka­ra­rın, bizim Ana­ya­sa Mah­ke­me­le­ri­mi­zin al­dı­ğı bir karar gibi, bütün Sümer hukuk çev­re­le­rin­de örnek bir dava ola­rak ta­nın­dı­ğı­nı gös­te­rir.”
   Olay ta­ri­hi­ni de ve­re­yim: Mi­lat­tan önce 1850 do­lay­la­rın­da, yani 3.865 yıl önce alın­mış bir mah­ke­me ka­rı­rı­dır bu!
   Sü­me­ro­log Kra­mer bu çe­vi­ri­yi yap­tık­tan sonra, ben­zer bir du­rum­da çağ­daş bir mah­ke­me­nin ve­re­ce­ği ka­rar­la kar­şı­laş­tır­ma­nın ye­rin­de ola­ca­ğı­nı dü­şün­müş. Çe­vi­ri­yi za­ma­nın Pennsyl­va­nia Üni­ver­si­te­si Hukuk Fa­kül­te­si De­ka­nı olan Owen J. Ro­berts’a gön­de­rip gö­rü­şü­nü sor­muş. “Yanıt son de­re­ce il­ginç­ti” diyor Kra­mer ve devam edi­yor: “Bu da­va­da çağ­daş ha­kim­le­rin Sü­mer­li mes­lek­taş­la­rıy­la hem­fi­kir ol­duk­la­rı­nı ve ka­ra­rın aynı ola­ca­ğı­nı bil­dir­di. Ro­berts aynen şun­la­rı söy­le­di. Bizim ya­sa­la­rı­mı­za göre ka­dı­nın olay son­ra­sı suç or­tak­la­rıy­la suç­la­na­bil­me­si için ci­na­ye­tin iş­len­miş ol­du­ğu­nu bil­me­si ye­ter­li de­ğil­dir; suç­lu­yu gör­me­si, onu teş­vik et­me­si ya da yar­dım etmiş ol­ma­sı ge­re­kir.”
Tam bu nok­ta­da çivi ya­zı­sıy­la Sümer tab­let­le­ri­ne ya­zıl­mış mah­ke­me ka­ra­rı­nın çe­vi­ri­sin­den bir böy­lü­mü aynen bu­ra­ya almak is­te­rim:
   “... İnsan öl­dü­ren­le­rin ya­şa­ma­ya (hakkı) yok­tur. Bu üç adam ve kadın, Lu­ga­la­pin­du oğlu, ni­şak­ku gö­rev­li­si Lu-İnanna’nın is­kem­le­si­nin önün­de öl­dü­rül­me­li­dirler.”
   (O zaman) Ni­nur­ta’nın..-gö­rev­li­si Şu..-li­lum (ve) bah­çı­van Ubar-Sin (Mec­li­se) dönüp şöyle de­di­ler: 
   “Kabul, Lu-Ni­nur­ta kızı Nin-Da­da’nın ko­ca­sı öl­dü­rül­müş­tür (ama) kadın öl­dü­rül­me­si ge­rek­ti­recek ne yaptı ki?”
(Sonra) Nip­pur Mec­li­si (üye­le­ri) (on­la­ra) dönüp şöyle dedi:
   “Ko­ca­sı­nın ge­çi­mi­ni sağ­la­ma­dı­ğı bir kadın –ko­ca­sı­nın düş­man­la­rı­nı ta­nı­dı­ğı­nı ve ko­ca­sı öl­dü­rül­dük­ten sonra ko­ca­sı­nın öl­dü­rül­dü­ğü­nü işit­ti­ği­ni kabul ede­lim- niye onun­la il­gi­li sus­kun­lu­ğu­nu ko­ru­ma­sın ki? Ko­ca­sı­nı o mu öl­dür­dü? (Asıl) ka­til­le­rin ce­za­lan­dı­rıl­ma­sı yeter.”
   Nip­pur Mec­li­si’nin ka­ra­rı­na uygun ola­rak, Lu-Sin oğlu Nan­na-sig, Ku­nan­na oğlu ber­ber Ku-En­lil ve Ad­da-Kal­la’nın kö­le­si bah­çı­van En­lil-en­nam öl­dü­rül­mek üzere (cel­la­ta) tes­lim edil­di­ler.
   (Bu) Nip­pur Mec­li­si ta­ra­fın­dan gö­rü­len bir da­va­dır.”
   De­ğer­li okur­lar,
   Bu dava (Henüz daha es­ki­si bu­lun­ma­dı­ğı için) ta­ri­hin ka­yıt­la­ra geç­meş ilk da­va­sı ola­rak kabul edi­li­yor.
   Yak­la­şık 3.865 yıl ön­ce­si alı­nan bu ka­rar­la gü­nü­müz Tür­ki­ye­si’nde alı­nan veya alın­ma­yan mah­ke­me ka­rar­la­rı ara­sın­da bir kı­yas­la­ma yap­ma­ya ne der­si­niz?
   Ör­ne­ğin Deniz Fe­ne­ri, Bal­yoz, Er­ge­ne­kon; sav­cı­sı do­ku­zun­cu kez de­ğiş­ti­ri­len Ber­kin Elvan da­va­la­rı ile kar­şı­laş­tır­sak nasıl bir yo­rum­da bu­lu­na bi­li­riz?
   Geç­miş si­ya­si da­va­lar ve ar­dın­dan gelen idam­lar (Men­de­res, Po­lat­kan, Zorlu; Gez­miş, Ars­lan, İnan; yaşı bü­yü­tü­le­ren da­ra­ğa­cı­na çı­ka­rı­lan Erdal Eren) eğer kı­rın­tı­sı kal­dıy­sa, vic­dan­la­rı sız­lat­mı­yor mu?





Diğer Yazıları
  • PAYLAŞ
  • İzlenme : 876