SON DAKİKA

Pazaryeri taşınıyor mu?          Karasu Ortaokulu 56 Mezunları iftarda buluştu          Karasu TEOG'da il ikincisi oldu          CHP'nin iptal başvurusu reddedildi          İzinsiz kazıya suçüstü          Eyüp Bey Karasu'yu çok sevdi!          Selçuk Kadı anıldı          Selçuk Kadı'yı anıyoruz          Anket         


Bugün: 21.09.2019
  • Ana Sayfa
  • »
  • Fın­dı­ğın pat­ro­nu kim?

Fın­dı­ğın pat­ro­nu kim?


Fın­dık fi­yat­la­rı­nın düş­tü­ğü şek­lin­de ha­ber­ler yer alı­yor ga­ze­te­ler­de… 

2 Eylül Pa­zar­te­si iti­ba­rıy­la 50 ran­dı­man fın­dık 14,2 lira… Bir ön­ce­ki hafta ser­best pi­ya­sa­da 15 lira 25 ku­ruş­tu. Kilo başı 1 lira 5 kuruş.

Tan­ta­nay­la ilan edi­len mik­tar çok mu yük­sek­ti de fi­yat­lar dü­şü­şe geçti?

Fın­dık­ta yıl­lar­dır bir oyun var ve et­ki­li yet­ki­li kim varsa bunu sey­re­di­yor. Hemen ta­ma­mı ihraç edi­len bu ürün, nasıl olu­yor da üre­ti­ci­yi mem­nun et­mek­ten uzak ka­lı­yor, an­la­şı­lır gibi değil doğ­ru­su.

Geç­miş yıl­lar­da üre­ti­ci fın­dı­ğı­nı kaça sa­tı­yor­du? Fın­dı­ğın dolar kar­şı­sın­da de­ğe­ri neydi?

Bu iki so­ru­nun ya­nı­tı­nı bulup bu günle kar­şı­laş­tır­dı­ğı­mız­da, or­ta­ya çıkan tablo iç ka­rar­tı­cı­dır.

Ekim 2015’te hem Ye­ni­ha­ber’e hem de Ka­ra­su Haber’e ‘Fer­re­ro’nun Fendi ve Zapsu’ baş­lık­lı bir yazı yaz­mış­tım. Ar­şiv­den bulup bir kez daha oku­dum.

Bazı bö­lüm­le­ri tane tane ak­ta­rı­yo­rum ki, iyice an­la­şıl­sın.

“Ağus­tos 2014’te dolar 2,15; fın­dık taban fi­ya­tı or­ta­la­ma 13 li­ray­dı…

Yani 1 kilo fın­dık 6 dolar edi­yor­du. 

Ağus­tos 2018’de dolar kuru 6 lira… 

Fın­dık taban fi­ya­tı 12 lira; 1 kilo fın­dık 2 dolar…”

2 Eylül 2019’da dolar 5 lira 82 kuruş. Bir kilo fın­dık ancak 2,5 do­lar­dır.

2014’ten 2019’a geçen beş yılda üre­ti­ci­nin kilo başı kaybı tam 3,5 dolar edi­yor.

Hesap or­ta­da; fın­dık fi­ya­tı son beş yılda do­la­ra en­deks­li bir seyir iz­le­sey­di bu gün bir kilo fın­dı­ğın Türk pa­ra­sıy­la 34 li­ra­nın üs­tün­de ol­ma­sı ge­re­ki­yor­du.

Her fın­dık üre­ti­ci­si şu so­ru­yu lüt­fen kendi ken­di­ne sor­sun: 

‘5 yılda üre­ti­ci aley­hi­ne olu­şan kilo başı 20 li­ra­lık fark kimin ce­bi­ne aktı?’

Üs­te­lik gübre, mazot, ilaç, kireç, patoz, tımar ve top­lat­ma ma­li­yet­le­ri kat be kat art­mış­ken…

Şimdi şu bö­lü­mü dik­kat­le oku­yun ve neler olup bit­ti­ği­ni an­la­yın.


7 Tem­muz 2014’te Oltan Gıda, İtal­yan çi­ko­la­ta devi Fer­re­ro Grubu’na sa­tıl­dı.

Tarım ko­nu­la­rın­da­ki araş­tır­ma­la­rıy­la ta­nı­nan Ali Ekber Yıl­dı­rım aynı gün ka­le­me al­dı­ğı ma­ka­le­sin­de şun­la­rı yaz­mış­tı:

“Tür­ki­ye’nin fın­dık devi Oltan Gıda, İtal­yan çi­ko­la­ta devi Fer­re­ro Grubu’na sa­tıl­dı. 2002 yı­lın­dan bu yana fın­dık­ta ih­ra­cat şam­pi­yo­nu olan, son 500 büyük sa­na­yi ku­ru­lu­şu araş­tır­ma­sın­da 55. sı­ra­da yer alan Oltan Gıda’nın, Tür­ki­ye’nin en büyük fın­dık alı­cı­sı olan Nu­tel­la ve Kin­der’in üre­ti­ci­si Fer­re­ro’ya sa­tıl­ma­sı dünya fın­dık pi­ya­sa­sı­nı ve çi­ko­la­ta sek­tö­rü­nü doğ­ru­dan et­ki­le­me­si bek­le­ni­yor.”

Yıl­dı­rım’ın ön­gö­rü­sü doğru çıktı.

2014’te 6 do­lar­dan alıcı bulan 1 kilo fın­dık, Tür­ki­ye’nin en büyük ih­ra­cat­çı­sı yerli ve milli Oltan Gıda’nın İtal­yan Fer­re­ro’ya sa­tı­şın­dan sonra adım adım ge­ri­le­ye­rek şu anda 2,5 dolar se­vi­ye­si­ne indi.

Bu durum, adım adım uy­gu­la­ma­ya ko­nu­lan bi­linç­li ve plan­lı bir fiyat dü­şür­me po­li­ti­ka­sı­dır. 

Fer­re­ro artık Tür­ki­ye’deki fın­dık pi­ya­sa­sı­nın tar­tış­ma­sız li­de­ri­dir. Kimse tan­ta­nay­la açık­la­nan taban fi­yat­la­rı­na kan­ma­sın. Tümü al­dat­ma­ca­dır ve Fer­re­ro’nun onay­la­ma­dı­ğı hiç­bir fiyat ge­çer­li de­ğil­dir.

Fer­re­ro bu gü­cü­nü de, gö­re­vi üre­ti­ci­nin hak­kı­nı ko­ru­mak olan Zi­ra­at Oda­la­rı başta olmak üzere diğer sivil top­lum ku­ru­luş­la­rı­nın do­lay­lı des­te­ğin­den al­mak­ta­dır.

Zi­ra­at oda­la­rı baş­kan­la­rı­nın, üre­ti­ci­nin gün­den güne ka­zık­lan­dı­ğı ger­çe­ği­ni bil­dik­le­ri halde pat­lat­tık­la­rı “Fi­ya­tı fev­ka­la­de bu­lu­yo­ruz” yollu de­meç­le­ri­ne bakın, ne demek is­te­di­ği­mi an­lar­sı­nız!

Avans verin borç 

erteleyin indirmesin

Her yıl ziraat odaları ve ilgili ilgisiz kişilerce tekrarlanan bir bir söylem var:

“Üretici fındığı erkenden pazara indirmesin! O zaman fiyat düşmezmiş.

Emriniz olur da vadesi gelmiş banka borcun; mobilyacı, kuyumcu, düğün salonu borcunu kim ödeyecek bu üreticinin? 

Ziraat odaları akıl vereceğine üreticinin borçlarını hiç değilse Ekim sonuna kadar erteletecek bir formül bulsun!

O YEMEKLERİ KİMLER YEDİ?

31 Ara­lık’ta se­çi­len yeni mec­li­sin ilk aylık ola­ğan top­lan­tı­sın­da al­dı­ğı ‘son 10 yıl­lık be­le­di­ye mali he­sap­la­rı­nın in­ce­len­me­si’ ka­ra­rı, Hukuk Ko­mis­yo­nu ta­ra­fın­dan 5 ayda so­nuç­lan­dı­rıl­dı.

10 baş­lık al­tın­da top­la­nan usul­süz­lük id­di­ala­rı sürp­riz değil. En azın­dan, 2015 yılı Ara­lık ayın­dan beri be­le­di­ye­nin ak­çe­li uy­gu­la­ma­la­rın­dan kuşku duyan biri ola­rak benim açım­dan hiç şa­şır­tı­cı değil. 

İddia edi­yo­rum; ko­mis­yon ra­po­ru­na da­ya­nak oluş­tu­ran bilgi ve bel­ge­ler, son beş yıl­dır

Ka­ra­su Haber Ga­ze­te­si’nin say­fa­la­rı­na yan­sı­yan haber ve yo­rum­lar­la büyük oran­da ça­kı­şa­cak­tır.

Bunu övü­ne­rek değil, tam ter­si­ne büyük bir üzün­tü du­ya­rak dile ge­ti­ri­yo­rum.

Mec­li­se su­nu­lan ve ba­sı­na da lüt­fe­di­len rapor öze­tin­de, usul­süz­lük id­di­ala­rı­nın öz­ne­si ol­du­ğu öne sü­rü­len ki­şi­le­rin isim­le­ri giz­len­miş. Mes­le­ği avu­kat­lık olan bir be­le­di­ye baş­ka­nı­nın ter­si­ni yap­ma­sı zaten dü­şü­nü­le­mez­di.

Ko­mis­yon ra­po­ru an­la­dı­ğı­mız ka­da­rıy­la İçiş­le­ri Ba­kan­lı­ğı’na gön­de­ri­lecek ve ba­kan­lık da muh­te­mel­dir ki yasa ge­re­ği bir ön in­ce­le­me baş­la­ta­cak.

Benim bu sü­reç­le il­gi­li söy­le­ye­ce­ğim şudur: “Ger­çek­le­rin or­ta­ya çık­ma­sı an­la­mın­da hiç­bir umu­dum yok!”

Do­la­yı­sıy­la mec­li­sin, ko­mis­yo­nun ve do­la­yı­sıy­la 10 yıl­dır ay­yu­ka çıkan yol­suz­luk id­di­ala­rı­nın or­ta­ya çı­ka­rıl­ma­sı için çaba gös­te­ren­le­rin büyük bir hayal kı­rık­lı­ğı­na uğ­ra­ya­ca­ğı id­di­asın­da­yım.

Basit bir örnek ve­re­yim…

Siz­ler ga­ze­te­mi­zin eli­niz­de­ki sa­yı­sı­nı okur­ken Ka­ra­su As­li­ye Ceza Mah­ke­me­si’nde bir dava gö­rü­lü­yor ola­cak. Hani şu “İha­le­ye Fesat Ka­rış­tır­ma” da­va­sı… 

Devam et­ti­ği için yorum yap­mı­yo­rum. Sa­de­ce şu ka­da­rı­nı söy­le­ye­yim. Da­va­nın açıl­dı­ğı gün­den iti­ba­ren yar­gı­la­nan be­le­di­ye­nin her dü­zey­de­ki yö­ne­ti­ci­le­ri­nin sa­vun­ma­la­rı­nı üst­le­nen avu­kat, şu anda da­va­ya mü­da­hil ola­ca­ğı­nı açık­la­yan yeni yö­ne­ti­min de ma­aş­lı avu­ka­tı, iyi mi?

Benim aklım bu çe­liş­ki­ye bas­mı­yor. Buna siz ister pa­ra­doks deyin ister ok­si­mo­ron deyin; ger­çek ne yazık ki böy­le­dir.

Ge­çe­lim…

Hukuk Ko­mis­yo­nu ra­po­run­da dik­kat çeken bir usul­süz­lük id­di­ası var: “31 Mart se­çim­le­ri­ne 15 gün kala baş­la­yan bir dizi toplu ye­me­ğin fa­tu­ra­sı­nın be­le­di­ye­ye yük edil­di­ği” şek­lin­de…

O gün­le­ri si­ya­se­te yakın duran her­kes gibi biz­ler de ha­tır­lı­yo­ruz. 

Parti de­ğiş­tir­me­yi üze­ri­ne kı­zıl­cık dam­la­sı düşen ti­şör­tü­nü de­ğiş­tir­mek­le eş­de­ğer gören bir si­ya­set­çi­miz, son par­ti­sin­den aday gös­te­ril­me­di­ği için karar kıl­dı­ğı yeni ce­nah­ta­ki fa­ali­yet­le­ri sı­ra­sın­da üst üste ye­mek­ler ver­miş­ti. Bu ye­mek­ler, özel­lik­le yeni par­ti­si­ne yeni ka­tı­lan başka çiz­gi­de­ki si­ya­set­çi­le­rin ta­nı­tı­mı için­di.

Doğal ola­rak de­di­ko­du­lar ay­yu­ka çıktı. “Ye­mek­le­ri dü­zen­le­yen baş­ka­sı, fa­tu­ra­yı öde­yen be­le­di­ye” iti­raz­la­rı oldu.

Bu de­di­ko­du­la­rın öz­ne­si olan iki si­ya­set­çi yan­lış ha­tır­la­mı­yor­sam (ve çok haklı ola­rak) “Top­lan­tı­la­rı biz dü­zen­le­dik, yemek pa­ra­la­rı­nı biz öde­dik” açık­la­ma­la­rı yap­tı­lar. 

Demem şudur…

Mec­lis Hukuk Ko­mis­yo­nu ra­po­run­da, bu tür ye­mek­le­rin ok­ka­lı fa­tu­ra­la­rı­nın be­le­di­ye­ye ke­sil­di­ği id­di­asın­da… Öy­ley­se bu eleş­ti­ri­ler­de he­de­fe ko­nu­la­ca­ğı belli olan ki­şi­le­rin so­ruş­tur­ma so­nu­cu­nu bek­le­me­den yeni birer açık­la­ma yapıp en azın­dan fa­tu­ra­la­rı ibraz et­me­le­ri ge­re­ki­yor.

Diğer Yazıları
  • PAYLAŞ
  • İzlenme : 47