SON DAKİKA

Pazaryeri taşınıyor mu?          Karasu Ortaokulu 56 Mezunları iftarda buluştu          Karasu TEOG'da il ikincisi oldu          CHP'nin iptal başvurusu reddedildi          İzinsiz kazıya suçüstü          Eyüp Bey Karasu'yu çok sevdi!          Selçuk Kadı anıldı          Selçuk Kadı'yı anıyoruz          Anket         


Bugün: 17.08.2018

EN KOLAYI: GENELLEMEK


Düşüncelerimizi anlatmak ya da bazı bilgileri paylaşmak için genellemeler yaparız: “Karasulular çok sevecendir”, “kadınlar çok yufka yüreklidir”, “çocuklar çikolata sever”, “erkekler ağlamaz”. Bu tür ifadeler, o andaki konuşmayı güçlendirmeye yarar. Doğruluğu yanlışlığı önemli değildir, geçmişten gelen alışkanlıkları tekrar ederiz. 
Bazı genellemeler ise, baskı kurmak ve tek yönlü bir algı oluşturup tek yönlü düşünme biçimine zorlamak için yapılır: “yüzde doksanı müslüman olan bir ülkede” diye başlayan cümleler, “her anne baba evladının iyiliğini ister” diye oluşturulan kalıp inançlar, “öğretmen doğrusunu bilir” diye baskılamalar bu tür genellemelere örnektir.
Şimdi, yukarıdaki cümleleri tek tek ele alalım: “karasulular çok sevecen” midir sahiden? Yoksa sevecen olmayan, hatta tam aksi kaba ve görgüsüz, bencil insanlar da var mı şehrimizde? Kadınların hepsi yufka yürekli midir? Yoksa bazıları acımasız ve öfkeli midir? “her anne baba evladının iyiliğini ister” mi? Yoksa kendi zevki ve ihtiyacı için evlatlarını istismar eden ya da istismarına ses çıkarmayan anne-babalar da var mı?
Hiçbiri doğru olmayan bu genellemeleri neden yapıyoruz peki?
Kolayımıza geliyor da ondan…
Genelleme yapınca, sürüye katılıveriyoruz hemen. Farklı düşünceler ileri sürmek, risklidir.  Ne o ne bu, ben başka bir çözüm istiyorum derseniz yargılanır, etiketlenirsiniz. “bizden” olmayanlar, “ötekilerden” olurlar. Genellemelerin içinde yer almak ise, güvenlidir.
Oysa yaşam bizden özen ister! Genellemeler ancak istatistik yapmak için iyidir: Ülkede yüzde şu kadar çocuk nüfus vardır derseniz ihtiyaçları ve olanakları ona göre düzenlersiniz. Bunun dışında, genellemeler, sosyal ilişkileri bozucu etki yapar. 
Çocuklarınıza insanları etiketlememeyi, genellemelere bakıp da basmakalıp düşünmemeyi öğretin. Şu mahalleden, bu okuldan, bu milletten olunca bir şey değişmez, önemli olan insanca değerlere sahip olmak, sevecen, dürüst, adil insan olmaktır diye tembihleyin. Hiç kimse yaşı, cinsiyeti ya da mesleği nedeniyle üstün değildir, sadece bilgimiz, görgümüz, iyi niyetimiz bizi farklı kılabilir, farklılıklar gelişmek ve ilerlemek için işe yarar, herkes eşit haklara sahiptir, insan olmaktan gelir hakkımız diye açıklayın.
Böyle çocuklar büyütebilmek için, önce büyüklerin genellemeler yapmayı bırakması, nazik ve tutarlı ilişkiler kurmayı öğrenmesi gerekiyor elbette.
Ben hiç umutsuz değilim, tanıdığım insanlar içinde genellemek yerine, tane tane, sakin sakin düşünmeyi ve davranmayı bilen çok insan var. Diğerlerine de denmelerini öneririm, insan ayrı bir huzur içinde oluyor o zaman.
Diğer Yazıları
  • PAYLAŞ
  • İzlenme : 635